Bình quân giá dầu thô trên thị trường thế giới (dầu Brent, WTI) 10 ngày qua dưới 110 USD một thùng. Vài ngày gần đây, giá mặt hàng này giảm về dưới 100 USD, mức thấp nhất trong hai tuần qua.

Thế nhưng, giá xăng dầu bán lẻ trong nước hôm 11/5 vừa tăng thêm gần 1.500 đồng một lít với xăng E5 RON 92 và 1.550 đồng với xăng RON 95. Điều chỉnh này đẩy giá xăng RON 95 lập kỷ lục khi mức bán lẻ lên gần 30.000 đồng một lít.

So với thời điểm giữa tháng 3, giá dầu thô thế giới dao động 110-115 USD một thùng, có lúc lập đỉnh lên sát 130 USD mỗi thùng, nhưng giá bán lẻ trong nước lúc đó thấp hơn mức hiện tại 160 đồng mỗi lít xăng RON 95.

Vì sao giá dầu thô thế giới không lập đỉnh, giá xăng bán lẻ trong nước vẫn lên mức cao nhất từ trước tới nay?

Lý giải việc này, Bộ Công Thương - Tài chính cho biết thực tế giá bán lẻ xăng dầu trong nước không tính theo giá dầu thô như Brent hay WTI. Theo đó, giá cơ sở để xác định mức giá bán lẻ hiện được tính dựa trên giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường Singapore (giá Platt).

Để có sản phẩm là xăng dầu thành phẩm, dầu thô cần trải qua quá trình lọc. Hiện, với mỗi thùng dầu thô (dung tích gần 159 lít), sau qua quá trình lọc hoá sẽ cho khoảng 76 lít xăng, còn lại là các sản phẩm dầu diesel, dầu hỏa, mazut và các sản phẩm hoá dầu khác. Tức mỗi thùng dầu thô qua lọc chỉ cho thành phẩm xăng tương đương một phần hai dung tích ban đầu.

Ngoài ra, do các yếu tố địa chính trị, như việc EU đưa ra đề xuất cấm vận với xăng dầu từ Nga, hay OPEC không tăng sản lượng như đề xuất của EU... đẩy mặt bằng giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân 10 ngày qua trong xu hướng tăng mạnh.

Bảng giá xăng tại cây xăng trên đường Tân Kỳ - Tân Quý, quận Tân Phú (TP HCM). Ảnh:Quỳnh Trần

Dữ liệu của liên Bộ Công Thương - Tài chính cho thấy bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa lần điều chỉnh ngày 11/5 và kỳ điều hành liền kề trước (ngày 4/5) tăng cao, ở mức 136,97 USD một thùng (với xăng RON 92 - loại dùng pha chế xăng E5 RON 92); 141,09 USD (với xăng RON 95). Còn dầu diesel bình quân là 150,14 USD mỗi thùng, dầu hoả 147,7 USD một thùng... Mức tăng tương ứng của giá thành phẩm xăng, dầu thế giới vừa qua là 5-8,3%.

Trong khi đó, giá thành phẩm xăng dầu tại kỳ điều hành giữa tháng 3 bình quân một thùng RON 92 là 128,57 USD; RON 95 là 132,33 USD một thùng và dầu diesel 141,04 USD... Tức hiện giá thành phẩm xăng đang tăng khá mạnh, cao hơn nhiều so với mặt bằng hồi tháng 3.